Osobiste konto inwestycyjne (OKI) - zasady od 2027 roku

Co się zmienia od 1 stycznia 2027 roku

Zarobiłeś 10 000 zł na lokacie albo na akcjach. Do Ciebie trafia 8 100 zł, bo 1 900 zł zabiera podatek od zysków kapitałowych, znany jako podatek Belki. Tak działa to od 2002 roku i przez ten czas nie było legalnego sposobu, żeby tego uniknąć poza kontami emerytalnymi.

Od 1 stycznia 2027 roku pojawi się drugi sposób. Osobiste konto inwestycyjne (OKI) to nowy typ rachunku, na którym zyski do określonego progu nie będą opodatkowane w ogóle. Ustawę uchwalono 3 lipca 2026 roku, Senat przyjął ją bez poprawek 22 lipca, a prezydent podpisał 13 sierpnia 2026 roku.

Ile realnie zostaje w kieszeni

Podatek Belki wynosi 19% od zysku. Nie od wpłaconej kwoty, tylko od tego, co zarobiłeś ponad nią. Poniżej widać, jak to wygląda przy różnych wynikach inwestycji.

Ostatnia kolumna zakłada, że mieścisz się w progu zwolnienia. Za chwilę wyjaśnię, na czym ten próg dokładnie polega, bo jest liczony inaczej, niż podaje większość doniesień.

Różnica robi się poważna na długim horyzoncie, bo pieniądze niezabrane przez fiskusa pracują dalej. Możesz to sprawdzić na swoich liczbach w kalkulatorze procentu składanego - porównaj wynik z zaznaczonym i odznaczonym podatkiem Belki.

100 tys. zł to nie limit wpłat

Tu jest największe nieporozumienie wokół OKI. Kwota 100 000 zł nie oznacza, że tyle wolno Ci wpłacić. Oznacza próg średniej wartości aktywów na koncie w ciągu roku. Możesz mieć na OKI znacznie więcej pieniędzy, tylko od nadwyżki zapłacisz nowy podatek.

To jest zupełnie inna konstrukcja niż IKE czy IKZE, gdzie limit dotyczy rocznej wpłaty.

Praktyczny wniosek. Jeśli planujesz trzymać na OKI głównie lokaty i obligacje, realny próg zwolnienia wynosi dla Ciebie 25 000 zł, nie 100 000 zł. Pełne 100 000 zł wykorzystasz dopiero wtedy, gdy większość portfela to akcje albo fundusze.

• Limit jest wspólny dla wszystkich Twoich kont Możesz mieć więcej niż jedno OKI, ale próg zwolnienia nie mnoży się przez liczbę rachunków.
• Wypłacisz pieniądze kiedy chcesz Nie ma wieku emerytalnego ani karencji jak przy IKE. Wpłacasz i wypłacasz w dowolnym momencie, bez utraty zwolnienia.
• Konto założysz po 18. roku życia OKI będą prowadzić banki krajowe, domy maklerskie, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, zakłady ubezpieczeń i dobrowolne fundusze emerytalne.
• Od 2030 roku progi rosną wraz z inflacją Kwoty będą co roku waloryzowane i zaokrąglane w dół do pełnych 100 zł. Przez pierwsze trzy lata pozostają sztywne.

Co możesz trzymać na OKI, a czego nie

Zwolnienie obejmuje wyłącznie instrumenty denominowane w złotych. To najważniejsze ograniczenie całej konstrukcji i powód, dla którego OKI nie zastąpi zwykłego rachunku maklerskiego każdemu inwestorowi.

Globalne ETF-y na indeksy zagraniczne, popularne wśród inwestorów długoterminowych, w praktyce odpadają. Nie spełniają warunku 70% aktywów kwalifikowanych, bo z definicji inwestują poza Polską. Można je trzymać na OKI, tylko zysk z nich rozliczysz normalnie, z 19-procentowym podatkiem. Więcej o samych ETF-ach i innych opcjach znajdziesz w tekście o tym, gdzie zainwestować 10 000 zł.

Podatek od nadwyżki, czyli co powyżej progu

Przekroczenie progu nie odbiera Ci zwolnienia. Poniżej 100 000 zł nadal nie płacisz nic, a opodatkowana jest tylko nadwyżka - i to nie od zysku, lecz od wartości aktywów.

Stawka nie jest sztywna. Wynosi 19% stopy referencyjnej NBP z 31 października roku poprzedzającego, co na 2027 rok daje 0,85%. Gdy stopy spadną, podatek zmaleje razem z nimi.

Policzmy, czy to się jeszcze opłaca. Portfel o średniej wartości 150 000 zł, który w danym roku zarobił 7%, przynosi 10 500 zł zysku. Na zwykłym rachunku podatek Belki wyniósłby 1 995 zł. Na OKI zapłacisz 425 zł od nadwyżki. Oszczędność to 1 570 zł, mimo przekroczenia progu.

Swoje kwoty, prowizje i stopę zwrotu podstawisz w kalkulatorze OKI. Pokaże też, poniżej jakiej stopy zwrotu konto przestaje się opłacać.

OKI, IKE czy IKZE

OKI nie zastępuje kont emerytalnych. To trzecie narzędzie obok nich, zbudowane pod inny cel.

Przy horyzoncie dwudziestu lat i dłuższym IKE zwykle wypada lepiej, bo nie ma podatku od wartości aktywów, a globalne ETF-y są tam objęte zwolnieniem. OKI wygrywa tam, gdzie IKE jest niewygodne. Odkładasz na mieszkanie za osiem lat, budujesz portfel polskich spółek albo po prostu chcesz mieć dostęp do pieniędzy bez czekania do sześćdziesiątki.

Nic nie stoi na przeszkodzie, żeby korzystać z obu naraz. IKE i IKZE na emeryturę, OKI na cele średnioterminowe. Ile odłożysz w każdym z tych miejsc, sprawdzisz w kalkulatorze oszczędności.

Czego jeszcze nie wiadomo

Ustawa jest podpisana, ale między przepisem a produktem w banku jest kilka miesięcy pracy. Kilku rzeczy nie da się dziś rozstrzygnąć.

• Nie znamy ofert. Żaden bank ani dom maklerski nie ogłosił jeszcze warunków prowadzenia OKI, w tym opłat
• Nie wiadomo, jak dokładnie instytucje będą liczyć średnią wartość aktywów. Ustawa mówi o wycenach dziennych, ale szczegóły techniczne poznamy z rozporządzeń
• Nie ma jeszcze praktyki podatkowej ani interpretacji. Pierwsze rozliczenie OKI przypadnie dopiero na rok 2028
• Lista instrumentów kwalifikowanych może zostać doprecyzowana, zwłaszcza w części dotyczącej funduszy i progu 70%

Podsumowanie

OKI to pierwsza od dwudziestu lat realna wyrwa w podatku Belki dostępna bez wiązania pieniędzy do emerytury. Dla przeciętnego oszczędzającego z portfelem poniżej 100 000 zł oznacza po prostu brak podatku od zysków.

• Start 1 stycznia 2027, konta prowadzą banki, domy maklerskie, TFI, ubezpieczyciele i DFE
• Próg zwolnienia to 100 000 zł średniej wartości aktywów, w tym 25 000 zł na lokaty i obligacje
• Powyżej progu podatek od nadwyżki, w 2027 roku 0,85% rocznie
• Tylko instrumenty w złotych. Akcje zagraniczne i globalne ETF-y bez zwolnienia
• Wypłata w dowolnym momencie, kont może być kilka, limit jest wspólny

Ile zyskasz konkretnie Ty, policzysz w kalkulatorze OKI. Porównuje oba warianty rok po roku i uwzględnia prowizje, których banki jeszcze nie ogłosiły. Zanim ruszą pierwsze oferty, sprawdź ile podatku oddajesz dzisiaj. Wpisz swoje kwoty w kalkulatorze lokaty albo w kalkulatorze obligacji skarbowych i porównaj kwotę brutto z netto. Różnica między nimi to dokładnie to, co od 2027 roku będziesz mógł zatrzymać.