Osobiste konto inwestycyjne (OKI) - zasady od 2027 roku

Co się zmienia od 1 stycznia 2027 roku

Zarobiłeś 10 000 zł na lokacie albo na akcjach. Do Ciebie trafia 8 100 zł, bo 1 900 zł zabiera podatek od zysków kapitałowych, znany jako podatek Belki. Tak działa to od 2002 roku i przez ten czas nie było legalnego sposobu, żeby tego uniknąć poza kontami emerytalnymi.

Od 1 stycznia 2027 roku pojawi się drugi sposób. Osobiste konto inwestycyjne (OKI) to nowy typ rachunku, na którym zyski do określonego progu nie będą opodatkowane w ogóle. Ustawę uchwalono 3 lipca 2026 roku, Senat przyjął ją bez poprawek 22 lipca, prezydent podpisał 13 sierpnia, a 18 sierpnia ukazała się w Dzienniku Ustaw (2026 poz. 1098). Ile zyskasz na swoich liczbach, policzysz w naszym kalkulatorze OKI.

Ile realnie zostaje w kieszeni

Podatek Belki wynosi 19% od zysku. Nie od wpłaconej kwoty, tylko od tego, co zarobiłeś ponad nią. Poniżej widać, jak to wygląda przy różnych wynikach inwestycji.

Ostatnia kolumna zakłada, że mieścisz się w progu zwolnienia. Za chwilę wyjaśnię, na czym ten próg dokładnie polega, bo jest liczony inaczej, niż podaje większość doniesień.

Różnica robi się poważna na długim horyzoncie, bo pieniądze niezabrane przez fiskusa pracują dalej. Możesz to sprawdzić na swoich liczbach w kalkulatorze procentu składanego - porównaj wynik z zaznaczonym i odznaczonym podatkiem Belki.

100 tys. zł to nie limit wpłat

Tu jest największe nieporozumienie wokół OKI. Kwota 100 000 zł nie oznacza, że tyle wolno Ci wpłacić. Oznacza próg średniej wartości aktywów na koncie w ciągu roku. Możesz mieć na OKI znacznie więcej pieniędzy, tylko od nadwyżki zapłacisz nowy podatek.

To jest zupełnie inna konstrukcja niż IKE czy IKZE, gdzie limit dotyczy rocznej wpłaty.

Praktyczny wniosek. Jeśli planujesz trzymać na OKI głównie lokaty i obligacje, realny próg zwolnienia wynosi dla Ciebie 25 000 zł, nie 100 000 zł. Pełne 100 000 zł wykorzystasz dopiero wtedy, gdy większość portfela to akcje albo fundusze.

• Limit jest wspólny dla wszystkich Twoich kont Możesz mieć więcej niż jedno OKI, ale próg zwolnienia nie mnoży się przez liczbę rachunków.
• Wypłacisz pieniądze kiedy chcesz Nie ma wieku emerytalnego ani karencji jak przy IKE. Wpłacasz i wypłacasz w dowolnym momencie, bez utraty zwolnienia.
• Konto założysz po 18. roku życia OKI będą prowadzić banki krajowe, domy maklerskie, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, zakłady ubezpieczeń i dobrowolne fundusze emerytalne.
• Od 2030 roku progi rosną wraz z inflacją Kwoty będą co roku waloryzowane i zaokrąglane w dół do pełnych 100 zł. Przez pierwsze trzy lata pozostają sztywne.

Co możesz trzymać na OKI, a czego nie

Zwolnienie z podatku od wartości obejmuje wyłącznie aktywa w złotych. Ustawa dzieli wszystko, co trzymasz na OKI, na trzy grupy.

Na OKI możesz trzymać aktywa w złotych oraz w walutach państw Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i OECD, czyli także w euro i dolarach. Zwolnienie nie zależy jednak od tego, gdzie kupujesz, tylko od tego, w czym aktywo jest wyrażone.

Globalne ETF-y na indeksy zagraniczne, popularne wśród inwestorów długoterminowych, nie dostaną zwolnienia, bo nie spełniają warunku 70% aktywów w złotych. Nie znaczy to, że na OKI nic nie dają. Ustawa wyłącza z podatku dochodowego wszystkie przychody z aktywów trzymanych na OKI, więc od globalnego ETF-u nie zapłacisz podatku Belki. Zapłacisz za to 0,85% rocznie od jego całej wartości, od pierwszej złotówki.

Czy to się opłaca, zależy od stopy zwrotu i horyzontu. Przy 100 000 zł trzymanych 10 lat OKI wygrywa ze zwykłym rachunkiem od około 5,5% rocznie, przy 20 latach od około 8%. To porównanie z najlepszym scenariuszem dla zwykłego rachunku, czyli bez żadnej sprzedaży po drodze. Swój wariant policzysz w kalkulatorze OKI, wybierając "Zagraniczne akcje i globalne ETF-y". Więcej o samych ETF-ach i innych opcjach znajdziesz w tekście o tym, gdzie zainwestować 10 000 zł.

Podatek od nadwyżki, czyli co powyżej progu

Przekroczenie progu nie odbiera Ci zwolnienia. Poniżej 100 000 zł nadal nie płacisz nic, a opodatkowana jest tylko nadwyżka - i to nie od zysku, lecz od wartości aktywów.

Na 2027 rok stawka 0,85% jest wpisana w ustawę wprost. Od 2028 roku będzie wynosić 19% stopy referencyjnej NBP obowiązującej 31 października roku poprzedniego, nie mniej niż 0,1%. Minister finansów ogłosi ją do 30 listopada 2027 roku. Przy dzisiejszej stopie 3,75% byłoby to 0,71%, czyli podatek od nadwyżki 50 000 zł spadłby z 425 do 355 zł.

Policzmy, czy to się jeszcze opłaca. Portfel o średniej wartości 150 000 zł, który w danym roku zarobił 7%, przynosi 10 500 zł zysku. Na zwykłym rachunku podatek Belki wyniósłby 1 995 zł. Na OKI zapłacisz 425 zł od nadwyżki. Oszczędność to 1 570 zł, mimo przekroczenia progu.

Jak i kiedy rozliczysz podatek od wartości

Podatku nie pobiera bank ani dom maklerski. Rozliczasz go sam, raz w roku, ale większość pracy wykona za Ciebie system.

1. Instytucja prowadząca OKI codziennie wycenia Twoje aktywa i liczy z tego średnią roczną, osobno dla każdej grupy
2. Do końca lutego przekazuje te dane do urzędu skarbowego, a one trafiają na Twoje konto w e-Urzędzie Skarbowym
3. Od 15 marca do 31 maja składasz zeznanie przez e-Urząd Skarbowy, który ma je wypełnić danymi od instytucji
4. Do 31 maja płacisz podatek, jeśli średnia przekroczyła próg zwolnienia

Pierwsze takie rozliczenie złożysz wiosną 2028 roku, za 2027 rok. Jeśli masz kilka kont OKI, ich średnie się sumują i liczy się jeden wspólny próg.

Przeniesienie OKI do innej instytucji i co po śmierci

Akcje, obligacje i inne papiery z giełdy możesz przenieść z OKI w jednej instytucji na OKI w innej, bez ich sprzedawania. To tak zwana wypłata transferowa. Instytucja ma na nią najwyżej 14 dni od Twojej dyspozycji, a nowa przejmuje wyceny tak, żeby średnia roczna liczyła się bez przerwy.

Na wypadek śmierci możesz wskazać osoby uprawnione, jeśli przepisy dla danego rodzaju konta na to pozwalają, podobnie jak przy rachunku bankowym czy maklerskim. Papiery wartościowe zmarłego mogą trafić bezpośrednio na OKI albo rachunek maklerski osoby uprawnionej. Szczegóły zależą od instytucji i rodzaju konta, więc warto zapytać o nie przy zakładaniu OKI.

Co z opłatami

Ustawa nie zakazuje opłat za prowadzenie OKI. Pozwala jednak pobierać tylko te koszty, które są zapisane w umowie i dokumentach instytucji - za wpłaty i wypłaty, przeniesienie, prowadzenie konta czy brak aktywności. Nie da się więc dopisać nowej opłaty bez zmiany umowy. Zanim podpiszesz, porównaj tabele opłat kilku instytucji. Przy małym portfelu stała opłata roczna może zjeść znaczną część oszczędności na podatku Belki.

OKI, IKE czy IKZE

OKI nie zastępuje kont emerytalnych. To trzecie narzędzie obok nich, zbudowane pod inny cel.

Przy horyzoncie dwudziestu lat i dłuższym IKE zwykle wypada lepiej, bo nie ma podatku od wartości aktywów, a globalne ETF-y są tam objęte zwolnieniem. OKI wygrywa tam, gdzie IKE jest niewygodne. Odkładasz na mieszkanie za osiem lat, budujesz portfel polskich spółek albo po prostu chcesz mieć dostęp do pieniędzy bez czekania do sześćdziesiątki.

Nic nie stoi na przeszkodzie, żeby korzystać z obu naraz. IKE i IKZE na emeryturę, OKI na cele średnioterminowe. Ile odłożysz w każdym z tych miejsc, sprawdzisz w kalkulatorze oszczędności.

Czego jeszcze nie wiadomo

Ustawa jest podpisana, ale między przepisem a produktem w banku jest kilka miesięcy pracy. Kilku rzeczy nie da się dziś rozstrzygnąć.

• Nie znamy pełnych cenników. PKO BP zapowiada brak dodatkowej opłaty za prowadzenie OKI, ale prowizje, opłaty za przeniesienie i oprocentowanie lokat w OKI poznamy dopiero z umów
• Nie ma jeszcze praktyki podatkowej ani interpretacji. Pierwsze rozliczenie OKI przypadnie dopiero na wiosnę 2028 roku
• Część ekspertów zwraca uwagę, że opodatkowanie aktywów zagranicznych i dywidend z zagranicy wymaga potwierdzenia w praktyce urzędów
• Nie znamy stawki na 2028 rok. Zależy od stopy referencyjnej NBP z 31 października 2027 roku
• Nie wiadomo, które fundusze i ETF-y spełnią warunek 70% aktywów w złotych. To zależy od ich statutów i polityki inwestycyjnej

Podsumowanie

OKI to pierwsza od dwudziestu lat realna wyrwa w podatku Belki dostępna bez wiązania pieniędzy do emerytury. Dla przeciętnego oszczędzającego z portfelem poniżej 100 000 zł oznacza po prostu brak podatku od zysków.

• Start 1 stycznia 2027, konta prowadzą banki, domy maklerskie, TFI, ubezpieczyciele i DFE
• Próg zwolnienia to 100 000 zł średniej wartości aktywów, w tym 25 000 zł na lokaty i obligacje
• Powyżej progu podatek od nadwyżki, w 2027 roku 0,85% rocznie, od 2028 zależny od stóp NBP
• Zwolnienie tylko dla aktywów w złotych. Akcje zagraniczne i globalne ETF-y płacą 0,85% od całej wartości, ale bez podatku Belki
• Podatek rozliczasz sam przez e-Urząd Skarbowy, od 15 marca do 31 maja, pierwszy raz w 2028 roku
• Wypłata w dowolnym momencie, kont może być kilka, limit jest wspólny

Zanim ruszą pierwsze oferty, sprawdź ile podatku oddajesz dzisiaj. Wpisz swoje kwoty w kalkulatorze lokaty albo w kalkulatorze obligacji skarbowych i porównaj kwotę brutto z netto. Różnica między nimi to dokładnie to, co od 2027 roku będziesz mógł zatrzymać.