Kalkulator procentu składanego

Jak odczytać wynik? Brutto, netto i podatek Belki

Kalkulator podaje dwie wartości: brutto (przed podatkiem) i netto (na rękę). Różnica to podatek Belki - 19% od zysków kapitałowych. Jeśli wpłaciłeś łącznie 70 000 zł, a na koncie masz 95 000 zł, Twój zysk wynosi 25 000 zł. Podatek Belki: 25 000 x 19% = 4 750 zł. Na rękę dostajesz 90 250 zł.

Poniższa tabela pokazuje, jak procent składany działa w praktyce. Kwota początkowa 10 000 zł + 500 zł miesięcznie, stopa 6%, kapitalizacja miesięczna.

Zwróć uwagę na 30 lat - odsetki (372 483 zł) przekraczają wpłaty (190 000 zł) prawie dwukrotnie. To siła procentu składanego. Im dłużej, tym większy udział odsetek w końcowym wyniku. Einstein ponoć nazywał procent składany "ósmym cudem świata" - może nie powiedział tego dosłownie, ale miał rację co do zasady.

Kiedy odsetki przewyższą Twoje wpłaty?

Pod wynikiem kalkulator podaje rok przełomu - moment, w którym łączne odsetki po raz pierwszy przewyższają wszystko, co do tej pory wpłaciłeś. To najbardziej wymowna liczba w całym rachunku, bo od tego roku Twój kapitał zarabia więcej, niż jesteś w stanie dołożyć z pensji.

Najciekawsze jest to, że rok przełomu prawie nie zależy od tego, ile odkładasz. Przy stopie 6% wypada w 20-22 roku niezależnie od tego, czy jest to 50 zł, czy 5 000 zł miesięcznie. Decyduje stopa zwrotu: przy 3% przełom przychodzi dopiero w 41 roku, przy 6% w 20, a przy 10% już w 12. Dlatego przy długim horyzoncie jeden punkt procentowy różnicy w stopie znaczy więcej niż podwojenie wpłaty. Wcześniej przełom wypada tylko wtedy, gdy startujesz z dużym kapitałem w stosunku do wpłat - wtedy odsetki mają od czego narastać od pierwszego dnia.

Przy samych wpłatach, bez kwoty na start, przełom wypada o 1-2 lata później: przy 6% w 22. roku, przy 3% w 43., a przy 10% w 13. Kwota startowa daje odsetkom przewagę od pierwszego miesiąca.

Pod rokiem przełomu kalkulator pokazuje trzy dodatkowe liczby. W dzisiejszych pieniądzach to wynik przeliczony na obecną siłę nabywczą przy inflacji 2,5% rocznie - bo 500 000 zł za 30 lat to nie to samo co 500 000 zł dzisiaj. Gdyby to była lokata pokazuje, ile zostałoby, gdyby podatek Belki był pobierany po każdej kapitalizacji, a nie raz na koniec. Gdybyś zaczął 5 lat wcześniej rozbija różnicę na dwie części: ile dołożyłbyś z własnej kieszeni, a ile dorzuciłby sam czas.

Jak działa procent składany? Wzór matematyczny

Procent składany to odsetki od odsetek. W pierwszym roku zarabiasz odsetki od kwoty początkowej. W drugim roku zarabiasz odsetki od kwoty początkowej PLUS od odsetek z pierwszego roku. Ten efekt narasta wykładniczo z czasem.

Kapitalizacja miesięczna daje lepszy wynik niż roczna, bo odsetki zaczynają "pracować" wcześniej. Różnica rośnie wraz z wpłatami: przy samej kwocie początkowej to ok. 1,6%, a przy 500 zł miesięcznie już ok. 3,2% (100 134 zł wobec 96 993 zł). Ale na 30 lat robi się zauważalna. Więcej o procencie składanym z przykładami przeczytasz w poradniku procent składany - jak działa.

Procent prosty a składany - tabela

Przy procencie prostym odsetki liczy się zawsze od kwoty początkowej. Przy składanym - od kwoty, która już urosła o wcześniejsze odsetki. W pierwszych latach różnica jest niewielka, ale z czasem rośnie coraz szybciej. 10 000 zł przy 8% rocznie po 30 latach to 34 000 zł z procentem prostym i ponad 109 000 zł ze składanym.

Procent prosty spotkasz rzadko - na lokatach, w których odsetki trafiają na osobny rachunek zamiast powiększać kapitał. Wszędzie tam, gdzie zysk zostaje w inwestycji, działa procent składany.

Reguła 72 - po ilu latach podwoisz pieniądze?

Najprostszy skrót myślowy w finansach: podziel 72 przez roczną stopę zwrotu, a dostaniesz liczbę lat potrzebną do podwojenia kapitału. Przy 6% to 72 / 6 = 12 lat, przy 8% - 9 lat. Reguła działa dla stóp od ok. 4% do 12% i myli się najwyżej o kilka miesięcy.

Reguła działa też w drugą stronę - dla inflacji. Przy inflacji 3,6% rocznie, takiej jak w 2024 i 2025 roku, ceny podwajają się po około 20 latach. Dokładnie dla dowolnych lat policzysz to w kalkulatorze inflacji.

Ile muszę odkładać, żeby mieć milion?

Przy 7% rocznie i 30 latach oszczędzania wystarczy 820 zł miesięcznie. Ten sam milion w 20 lat wymaga już 1 920 zł, a w 10 lat - 5 778 zł miesięcznie. Czas robi tu więcej niż wysokość wpłaty.

To kwoty, po których na koncie jest milion przed podatkiem Belki. Żeby mieć milion na rękę przy 7%, potrzebujesz przez 30 lat 946 zł miesięcznie zamiast 820 zł. Na IKE, IKZE i OKI ta różnica znika albo maleje, bo podatek nie jest pobierany albo jest niższy.

Procent składany a inflacja

Milion za 30 lat nie będzie wart tyle, co milion dzisiaj. Z przykładu z początku strony - 10 000 zł na start i 500 zł miesięcznie przy 6% przez 30 lat - zostaje 491 711 zł na rękę. Przy inflacji 2,5% rocznie, czyli w celu NBP, to w dzisiejszych pieniądzach 234 420 zł. Przy inflacji 3,6%, jak w ostatnich dwóch latach - tylko 170 184 zł, niewiele mniej niż wpłacone 190 000 zł.

Dlatego najuczciwiej jest wpisywać do kalkulatora stopę realną zamiast nominalnej albo patrzeć na wiersz „W dzisiejszych pieniądzach” w sekcji „Co z tego wynika”. Kalkulator przelicza tam wynik przy inflacji 2,5%, czyli celu NBP.

Najczęstsze błędy przy liczeniu procentu składanego

• Stopa sprzed opłat Fundusz, który zarabia 7%, ale pobiera 1,5% opłaty rocznie, daje Ci 5,5%. Przy 500 zł miesięcznie przez 30 lat to 456 806 zł zamiast 609 985 zł - różnica ponad 153 000 zł. Wpisuj stopę po opłatach.
• Historyczny wynik jako pewnik Średnio 7-10% rocznie dla akcji to średnia z dekad, w których były lata z -37%. Na krótkim okresie wynik może być zupełnie inny.
• Zapominanie o podatku 19% podatku Belki od zysku to przy długim okresie dziesiątki tysięcy złotych. Kalkulator pokazuje wynik brutto i netto - patrz na netto.
• Mylenie inflacji z zyskiem Lokata na 3% przy inflacji 3,6% realnie traci. Liczy się różnica między zyskiem a inflacją, nie sam zysk.
• Za późny start Najdroższy błąd. Przy 7% każde 10 lat zwłoki ponad dwukrotnie zwiększa wpłatę potrzebną do tego samego celu - 820 zł miesięcznie przez 30 lat albo 1 920 zł przez 20.

Ograniczenia kalkulatora i co wpływa na realny wynik

Kalkulator podaje matematycznie poprawny wynik dla podanych parametrów. Ale kilka czynników sprawia, że realny wynik może się różnić.

• Inflacja zjada część zysków 94 000 zł za 10 lat nie ma takiej samej siły nabywczej jak 94 000 zł dzisiaj. Przy inflacji 3% rocznie realna wartość jest o ok. 26% niższa. Nie musisz tego liczyć ręcznie - w sekcji "Co z tego wynika" kalkulator pokazuje wiersz "W dzisiejszych pieniądzach", czyli wynik przeliczony na dzisiejszą siłę nabywczą przy inflacji 2,5% rocznie.
• Stopa zwrotu nie jest stała Lokaty mają stałe oprocentowanie na czas umowy, ale po jej zakończeniu stawka może się zmienić. Fundusze i ETF-y wahają się z roku na rok. Historyczna średnia S&P 500 to ok. 10% rocznie, ale w 2008 było -37%, a w 2019 +29%.
• Podatek Belki naliczany jest przy wypłacie Kalkulator domyślnie liczy podatek raz, przy wypłacie - tak działa inwestycja sprzedawana na koniec, na przykład ETF. Na lokacie bank pobiera Belkę po każdej kapitalizacji, więc kolejne odsetki narastają już od pomniejszonej kwoty. Oba warianty zobaczysz obok siebie w sekcji "Co z tego wynika", w wierszu "Gdyby to była lokata". Na kontach IKE/IKZE podatek jest odroczony lub zerowy, a od 2027 roku bez podatku Belki zainwestujesz też na osobistym koncie inwestycyjnym (OKI) - ile to daje przy Twoich kwotach, policzysz w kalkulatorze OKI.
• Opłaty i prowizje Fundusze inwestycyjne pobierają opłatę za zarządzanie (0,5-2% rocznie). ETF-y są tańsze (0,1-0,5%). Te koszty zmniejszają realną stopę zwrotu. Kalkulator ich nie uwzględnia, odejmij opłaty od podanej stopy zwrotu.