# Kalkulator progu rentowności (Break-Even Point) Oblicz próg rentowności (BEP). Ile sztuk musisz sprzedać żeby pokryć koszty? Podaj koszty stałe, cenę i koszt zmienny - kalkulator pokaże BEP i tabelę scenariuszy. ## Co to jest próg rentowności? Próg rentowności (BEP - Break-Even Point) to liczba sztuk, którą musisz sprzedać, żeby pokryć wszystkie koszty. Poniżej progu tracisz pieniądze, na progu wychodzisz na zero, powyżej zarabiasz. To podstawowe pytanie każdego biznesu: ile muszę sprzedać żeby firma się utrzymała? Przykład: prowadzisz kawiarnię. Koszty stałe (czynsz, pensje, media) to 15 000 zł/mies. Cena kawy: 15 zł. Koszt zmiennych (ziarno, mleko, kubek): 5 zł. Marża kontrybucyjna: 15 - 5 = 10 zł. BEP: 15 000 / 10 = 1 500 kaw miesięcznie. Przy 22 dniach roboczych to 69 kaw dziennie, a jeśli kawiarnia jest otwarta codziennie - 50 kaw dziennie. Miesięczny próg jest ten sam, zmienia się tylko rozkład. Oblicz BEP dla swojego biznesu w kalkulatorze powyżej. Koszty stałe Cena/szt. Koszt zmienny Marża/szt. BEP (szt./mies.) BEP dziennie 5 000 zł 50 zł 20 zł 30 zł 167 8 10 000 zł 80 zł 35 zł 45 zł 223 11 15 000 zł 15 zł 5 zł 10 zł 1 500 69 20 000 zł 200 zł 80 zł 120 zł 167 8 50 000 zł 500 zł 150 zł 350 zł 143 7 Im wyższa marża kontrybucyjna (różnica między ceną a kosztem zmiennym), tym mniej sztuk musisz sprzedać. Więcej o strategiach cenowych w poradniku o ustalaniu cen. Ważne: BEP to uproszczony model - zakłada stałą cenę i stałe koszty. W praktyce ceny mogą się zmieniać (rabaty, sezon), a koszty stałe rosną (podwyżki czynszu, pensji). Traktuj BEP jako minimum, nie cel. ## Jak obliczamy BEP? Wzór Wzór na próg rentowności jest prosty. Klucz to poprawne rozdzielenie kosztów na stałe i zmienne. Wzór do obliczeń BEP (w sztukach) =Koszty stałeCena sprzedaży - Koszt zmienny Przykład: sklep online, koszty 10 000 zł, cena 80 zł, koszt 35 zł BEP = 10 000 / (80 - 35) = 10 000 / 45 = 223 szt./mies. Przychód na progu: 223 x 80 = 17 840 zł. Sprzedaż 300 szt. daje zysk: 300 x 80 - (10 000 + 300 x 35) = 24 000 - 20 500 = 3 500 zł. Uwaga na skrót "(sprzedaż - próg) x marża" - da 3 465 zł, bo próg został zaokrąglony w górę z 222,22 do 223 sztuk. Zysk zawsze licz z definicji: przychód minus wszystkie koszty. Mianownik (cena - koszt zmienny) to marża kontrybucyjna - część każdej sprzedaży, która pokrywa koszty stałe. Im jest wyższa, tym szybciej wychodzisz na zero. Żeby zwiększyć marżę: podnieść cenę lub obniż koszt zmienny. Oblicz swoją marżę w kalkulatorze marży handlowej. ## Ograniczenia i praktyczne wskazówki BEP to punkt wyjścia, nie kompletna analiza biznesowa. - Stałe koszty nie są naprawdę stałe Czynsz może wzrosnąć, pracownik dostaje podwyżkę, ceny energii rosną. Dolicz 10-20% bufora do kosztów stałych w kalkulatorze, żeby mieć margines bezpieczeństwa. - Jeden produkt vs portfolio Kalkulator zakłada jeden produkt. Jeśli sprzedajesz 10 różnych produktów, użyj średniej ważonej ceny i kosztu (proporcjonalnie do udziału w sprzedaży). Lub oblicz BEP osobno dla każdego produktu. - BEP to minimum, nie cel Osiągnięcie progu oznacza zysk = 0. Żeby firma rosła, musisz sprzedawać znacznie ponad BEP. Dobra reguła: celuj w 150-200% BEP, żeby mieć bufor na gorsze miesiące i środki na rozwój. - Próg zaokrąglamy w górę - i to zmienia rachunek zysku Dzielenie kosztów stałych przez marżę rzadko wychodzi równo. Przy kosztach 10 000 zł i marży 45 zł wypada 222,22 sztuki - ale 222 sztuki jeszcze nie pokrywają kosztów, więc próg to 223. Ma to jeden praktyczny skutek: popularny skrót "zysk = (sprzedaż - próg) x marża" zaniża wynik, bo pomija nadwyżkę z zaokrąglenia. Przy sprzedaży 300 sztuk skrót daje 3 465 zł, a naprawdę zarobisz 3 500 zł. Zysk licz zawsze z definicji: przychód minus koszty stałe minus koszty zmienne. Kalkulator tak właśnie robi, dlatego jego tabela scenariuszy może się różnić od Twoich obliczeń na kartce o kilkadziesiąt złotych. Powiązane kalkulatory: Oblicz marżę handlową na produktach. Sprawdź całkowity koszt pracownika (część kosztów stałych). Oblicz zwrot z inwestycji (ROI). ## Często zadawane pytania ### Co to jest próg rentowności (BEP)? Próg rentowności to liczba sztuk (lub kwota przychodu), przy której przychody równe są kosztom - zysk wynosi dokładnie 0 zł. Poniżej progu firma traci pieniądze, powyżej zarabia. Wzór: BEP = Koszty stałe / (Cena - Koszt zmienny). Każda sprzedana sztuka ponad BEP to czysty zysk równy marży kontrybucyjnej. ### Czym są koszty stałe a czym zmienne? Koszty stałe: nie zależą od ilości sprzedaży - czynsz, pensje, ubezpieczenia, abonamenty, raty leasingu. Płacisz je nawet jeśli nic nie sprzedasz. Koszty zmienne: rosną proporcjonalnie do sprzedaży - materiały, surowce, opakowania, prowizje, dostawa. Im więcej sprzedajesz, tym wyższe koszty zmienne. ### Jak obniżyć próg rentowności? Trzy sposoby: (1) Obniż koszty stałe (tańsza lokalizacja, mniej pracowników, negocjacja umów). (2) Podnieść cenę (jeśli rynek pozwala). (3) Obniż koszt zmienny (tańszy dostawca, mniejsze opakowanie, automatyzacja). Najszybszy efekt daje podniesienie ceny - każda złotówka więcej na cenie zmniejsza BEP. ### Co to jest marża kontrybucyjna? Marża kontrybucyjna = Cena - Koszt zmienny. To kwota z każdej sprzedanej sztuki, która pokrywa koszty stałe. Przy cenie 80 zł i koszcie zmiennym 35 zł marża kontrybucyjna wynosi 45 zł. Z każdej sprzedanej sztuki 45 zł idzie na pokrycie czynszu, pensji i innych kosztów stałych. Po osiągnięciu BEP - te 45 zł to czysty zysk. ### Czy BEP działa dla firm usługowych? Tak. Zamiast "sztuk" myśl o "usługach" lub "godzinach". Przykład: freelancer z kosztami stałymi 3 000 zł/mies. (biuro, oprogramowanie, ZUS), stawka 150 zł/h, koszt zmienny 0 zł (usługi intelektualne). BEP = 3 000 / 150 = 20 godzin. Musi przepracować 20h miesięcznie żeby pokryć koszty. Każda godzina ponad to to 150 zł zysku. ## Źródła - **Break-Even Analysis: How to Calculate the Break-Even Point**, Investopedia. Wzór BEP, różnica między kosztami stałymi a zmiennymi, marża kontrybucyjna, zastosowania — [Investopedia - Break-Even Analysis](https://www.investopedia.com/terms/b/breakevenanalysis.asp) - **Contribution Margin: What It Is and How to Calculate It**, Harvard Business School Online. Marża kontrybucyjna: definicja, wzór, relacja z BEP, jak zwiększyć marżę — [HBS - Contribution Margin](https://online.hbs.edu/blog/post/contribution-margin) - **Wyniki finansowe przedsiębiorstw niefinansowych**, Główny Urząd Statystyczny (GUS). Dane o rentowności polskich przedsiębiorstw: przychody, koszty, zyski - kontekst do oceny BEP — [GUS - Wyniki finansowe przedsiębiorstw](https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/podmioty-gospodarcze-wyniki-finansowe/) --- Źródło: [Kalkulato.pl](https://kalkulato.pl/kalkulatory/biznes/kalkulator-progu-rentownosci/)